اشتراک شبیه‌سازی اقلیمی، با تأکید بر مدل اقلیم منطقه‌ای RegCM4 ‬‬‬

بستن

پیشنهاد شگفت انگیـــــز 26.2% تخفیف

شبیه‌سازی اقلیمی، با تأکید بر مدل اقلیم منطقه‌ای RegCM4 ‬‬‬

No English Name Available
میانگین امتیاز کاربران : 0 / از 5
  • کتاب صوتی
  • قیمت : 31,000تومان42,000تومان
توضیحات کوتاه

شبیه‌سازی اقلیمی، با تأکید بر مدل اقلیم منطقه‌ای RegCM4 ‬‬‬

نقش انسان در تغییر محیط‌زیست تا اواسط سده بیست و یکم، درخور توجه و بسی فراتر از تمام ۱۰ هزار سال گذشته خواهد بود. با وجود ابهام‌ها درباره جزئیات تغییرات آب و هوایی، این نکته مسلم است که فعالیت‌های بشر بی‌تردید از برخی جهت‌ها بر جو زمین موثر است. سوخت‌های فسیلی که در نیروگاه‌ها و اتومبیل‌ها می‌سوزند، ذرات و گازهایی را در هوا رها می‌کنند که به تدریج ترکیب جو را تغییر می‌دهد. غیر از استفاده از سوخت‌های فسیلی، فعالیت‌های دیگر بشر نیز آثار مخربی بر سیستم آب و هوایی دارد. برای مثال تبدیل جنگل‌ها به زمین‌های کشاورزی موجب نابودی درختانی می‌شود که می‌توانست کربن موجود در هوا را جذب کرده و از شدت اثر گلخانه‌ای بکاهد. درک و احساس نقش عوامل تغییردهنده وضعیت آب و هوا یک موضوع، و دانستن چگونگی این تغییرات در سطوح محلی و جهانی موضوع دیگری است. برای این منظور لازم است مدل‌های دقیق‌تری از آب و هوا در اختیار داشته باشیم. از نظر دانشمندانی که به تهیه مدل‌های آب و هوایی می‌پردازند، باید سر از هزاران کنش و واکنش اقیانوس‌ها، جو و توپوگرافی زمین، به خصوص بیوسفر درآوریم تا بتوانیم متغیرهای بسیار دقیقی را در اختیار مدل‌ها قرار دهیم. این‌گونه واکنش‌ها بین اجزای مختلف سیستم اقلیمی طبق قوانین فیزیکی و بر اساس ده‌ها معادله ریاضی صورت می‌گیرد. مدل سازها برای هر قلمرو معادلاتی را (در یک شبکه سه بعدی دربرگیرنده کل زمین و هر آنچه در آن می‌گذرد) برای محاسبه در اختیار کامپیوتر قرار می‌دهند. چون طبیعت در چارچوب و محدوده این قلمروهای جداگانه باقی نمی‌ماند، نه تنها باید فرمول‌های مناسبی برای برهم‌کنش اجزای هر گروه از عوامل آب و هوایی داشته باشیم، بلکه باید بتوانیم چگونگی انتقال انرژی و جرم به داخل و خارج آن‌ها را به نحو مناسبی تشریح و توجیه کنیم. از این رو زمان لازم برای شبیه‌سازی، خود نوعی عامل محدودکننده این مدل ها به شمار می رود. اما مهم تر از همه اینکه باید بتوانیم پیش از هر گونه اعتماد و اتکا به مدل های پیش‌بینی وضعیت آینده، نشان دهیم که مدل های ابداعی ما می‌توانند تغییرات آب و هوا در گذشته و حال را دقیقاً شبیه‌سازی کنند. برای این کار، به سوابق درازمدتی نیاز داریم و شبیه‌سازی تنها زمانی امکان‌پذیر است که با ثبت دائمی تغییرات در زمان وقوع آن‌ها همراه باشد. حتی پیچیده‌ترین مدل‌های کنونی ما نمی‌توانند مستقیماً شرایطی چون پوشش ابرها و تشکیل باران را شبیه‌سازی کنند. ابرهای توفان زای بسیار قدرتمند(که می‌توانند باران‌های سیل‌آسا را موجب شوند) اغلب در ابعادی کمتر از ۱۰ کیلومتر عمل می‌کنند و قطرات باران در مقیاس‌های کمتر از میلی‌متر فشرده می‌شود. از آنجا که هر یک از این رویدادها در مناطقی کوچک تر از حجم یک پیکسل شبکه رخ می‌دهد، خصوصیاتشان را باید با استفاده از تکنیک‌های آماری بسیار دقیق و سنجیده استنتاج کرد. موارد وقوع این پدیده ها می‌تواند از نقطه‌ای به نقطه دیگر متفاوت باشد، ولی بیشتر عواملی که(مانند افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای) بر آب و هوا تأثیر می‌گذارد، در تمام سطح کره زمین و همه نواحی آن کاملاً یکدست و یکنواخت عمل می‌کند. اگر بخواهیم نواحی هر چه کوچک‌تر را در نظر بگیریم، تفاوت و تنوع در آب و هوا، هر چه بیشتر بر فعالیت آب و هوایی کلان پرده خواهد افکند. به طور کلی ویژگی‌های آب و هوایی را که در تمام موارد شبیه‌سازی رخ می‌دهند، «سيگنال» و آن‌هایی را که تکرار نمی‌شوند، اغتشاش نامیده می­شود. نکته دیگری که در باب شبیه‌سازی آب و هوایی وجود دارد، بحث داده­ها می‌باشد. اما این‌گونه شبیه‌سازی‌ها که فاقد مشاهدات دقیق است، عملاً از حیطه گمانه‌زنی‌های خوب و قابل‌قبول خارج‌اند. به عبارت دیگر برای آنکه بر تردیدهای موجود درباره میزان تأثیرگذاری فعالیت‌های بشر بر سیستم آب و هوا فائق آییم، لازم است بدانیم در گذشته چه تغییراتی را پشت سر گذاشته است. باید بتوانیم شرایط پیش از انقلاب صنعتی را (به ویژه از زمانی که انسان‌ها تأثیرات بازگشت‌ناپذیری بر ترکیب جو گذاشتند) به حد کافی شبیه‌سازی کنیم. برای درک تغییرات آب و هوایی در زمانی که هنوز ماهواره‌ها و ابزارها و دستگاه‌های هواشناسی وجود نداشتند، متکی به نشانگرهایی چون هوا و مواد شیمیایی به دام افتاده در عمق قطعات عظیم یخ، حلقه‌های چوب در بدنه درختان کهن‌سال، جزایر مرجانی، و رسوب‌های نشسته بر کف اقیانوس‌ها و دریاچه‌ها هستیم. این‌گونه تصاویر لحظه‌ایی، اطلاعات سودمندی در اختیار ما قرار می‌دهد. در نهایت می‌توان با کنار هم گذاشتن تکه‌های مختلف دانسته‌ها (همچون قطعات پازل) به یک تصویر کلی از گذشته آب و هوایی زمین دست پیدا کرد. لیکن برای درک حقیقی آب و هوا در شرایط کنونی، لازم است تصاویر لحظه‌ایی بیشتری از صفات و کیفیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی کره زمین در اختیار داشته، یا به چیزی شبیه نوارهای ویدئویی طولانی از تحولات کنونی در آب و هوا نیازمندیم. اندازه‌گیری‌هایی که هم اکنون به طور مرتب از یخ دریاها، پوشش برف، رطوبت خاک، پوشش گیاهی و درجه حرارت و نمک موجود در آب اقیانوس‌ها صورت می‌گیرد، تنها برخی از متغیرها را شامل می‌شود. درعین‌حال، چشم‌انداز کنونی چندان دلگرم‌کننده نیست. در حال حاضر دانشمندان تنها تفسیرهای خود را از اطلاعات حاصل از شبکه‌های بزرگی از ماهواره‌ها و حسگرهای سطح زمین مانند گوی‌های شناور، کشتی‌ها، رصدخانه‌ها، ایستگاه‌های هواشناسی و هواپیماهایی که جهت مقاصد دیگری(مثلاً پیش‌بینی وضع هوا) به پرواز درآمده‌اند روی هم انباشته می‌سازند. نتیجه آنکه تصویر ما از تغییرات آب و هوایی در گذشته، غالباً، مبهم و دارای جاهای خالی بسیاری است. تغییر آب و هوا هم اکنون در جریان است و تغییرات بیشتری نیز قطعاً در آینده رخ خواهند داد. ضروری است که بشر از شدت این تغییرات کاسته و  برنامه‌ریزی معقول و منطقی برای آن داشته باشد؛ ولی در حال حاضر هیچ یک از این دو کار از ما بر نمی‌آید. دانشمندان برای پیش‌بینی شکل و شمایل واقعی آب و هوا در آینده، باید بر موانعی که در بالا برشمردیم فائق آیند. رفع مشکل تهیه مدل با قدرت تفکیک بیشتر برای درک پیچیده‌تر ظرایف تعاملات در آب و هوا، نسبتاً ساده‌ است. بنابراین می‌توان گفت جهت پیشرفت اهداف علوم جوی بایستی این علم نیز در کنار سایر علوم و تکنولوژی، پیشرفت نماید. امروزه جهت پیشبرد این اهداف، فراگیری تکنولوژی‌های نوین از جمله سیستم‌عامل لینوکس بیش از پیش از سوی هواشناسان و اقلیم‌شناسان احساس می‌شود. در حال حاضر بسیاری از برنامه‌ها تحت سیستم‌عامل لینوکس پایه‌گذاری و ایجاد می‌شوند، ولی بیشتر دانشجویان اقلیم‌شناسی به دلیل آشنا نبودن با این سیستم‌عامل توان فراگیری و استفاده از بسیاری برنامه‌ها و مدل‌های سازگار با سیستم‌عامل لینوکس از جمله  RegCM، PRECIS ،GrADS  و WRF را پیدا نمی‌کنند. احساس نیاز به این سیستم‌عامل که زیرمجموعه لینوکس است ما را بر آن داشت که جهت رفع این نیازها اقدام به نگارش کتاب حاضر نماییم. جهت فهم دقیق تعاریف، دستورات و متغیرهای بکار رفته سعی شده است که تا حد امکان فرامین با زبانی ساده یا به قولی ((خودمانی)) نگاشته شود تا برای مخاطبین قابل درک باشد. در مجموعه پیش رو بیشتر به بخش دستورات، برنامه‌نویسی و اجرای صحیح مدلRegCM4  به روش سریال، که یکی از مشکلات دانشجویان در برنامه‌نویسی و اجرای این مدل ارزشمند است پرداخته شد. مباحث این کتاب مشتمل بر 6 فصل است. فصل اول: شرح مختصری از انواع مدل‌های آب و هوایی؛ فصل دوم تاریخچه‌ای از سیستم‌عامل لینوکس؛ فصل سوم شامل طریقه نصب و راه‌اندازی سیستم‌عامل لینوکس اوبونتو؛ فصل چهارم: آشنایی کلی با فرامین کاربردی اوبونتو؛ در فصل پنجم نیز تشریح مدل اقلیم منطقه‌ای ارائه می‌شود؛ و سرانجام در فصل ششم، اجرای صحیح مدل RegCM4 آموزش داده خواهد شد. همچنین در چاپ دوم بخش جدیدی تحت عنوان شبیه­سازی اقلیم آینده نیز به کتاب اضافه شده است که جای آن در چاپ اول خالی به نظر می­رسید. نتایج حاصل از فراگیری این مدل به خواننده در فهم پیچیدگی مدل اقلیم منطقه‌ای  (RegCM4) کمک شایانی خواهد نمود. همچنین به مخاطبان اجازه می‌دهد که علاوه بر مدل RegCM4، به دلیل قرابت دستورات و برنامه‌نویسی با سایر مدل های فیزیکی- دینامیکی نظیر WRF، PRECIS و طیف وسیعی از انواع مدل های اقلیمی، با نحوه راه‌اندازی آن‌ها آشنا شده و با صرف کمترین زمان و هزینه بتوانند با اطمینان بالا به شبیه‌سازی آب و هوایی بپردازند. با عنایت به نوع مدل‌سازی، این کتاب برای دانشجویان مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری، طیف وسیعی از رشته‌های فیزیک جو، اقیانوس‌شناسی، جغرافیای طبیعی و اقلیم‌شناسی، هواشناسی کشاورزی، هیدرولوژی، علوم زیست‌محیطی و سایر رشته‌هایی که با اتمسفر و آب و هوا سروکار دارند مناسب می‌باشد.

توضیحات

در معرفی مدل تعاریف زیادی ارائه شده است که می‌توان به چند دسته از آن‌ها اشاره کرد. در تعریف اولیه، مدل به معنای شبیه و نمونه است و مدل‌سازی به معنای شبیه‌سازی است؛ اما در تعریف دوم و از منظر علوم انسانی همچون معرفت‌شناسی و جامعه‌شناسی، از مدل به معنای یک دستگاه اندیشه یاد می‌شود و مدل‌سازی به معنای طراحی دستگاهی برای اندیشیدن یا نحوه‌ای از اندیشیدن است(نقره‌کار و همکاران، ۱۳۸۹). در تعریف سوم، مدل نمادی از یک واقعیت است که عمدتاً به زبان ریاضی بیان می‌شود(کولین به نقل از عباس زادگان، ۱۳۶۶). در تعاریف دیگر، مدل توصیف یا قیاسی است که برای درک بهتر پدیده­هایی که امکان دیدن آن‌ها وجود ندارد استفاده می‌شود. در یک تعریف کلی مدل عبارت است از نمادی از واقعیت که مهم‌ترین ویژگی‌های دنیای واقعی را به صورت کلی و ساده بیان می‌دارد و برداشتی است از واقعیت که برای توضیح مفاهیم و کاهش پیچیدگی­های پدیده­های جهان به کار می­رود، به نحوی که قابل درک و ویژگی‌های آن به راحتی مشخص شود(نادری و سیف­نراقی، ۱۳۸۳). سیستمی است که مناسب با داده‌های ورودی(Input)  به ما خروجی(Output)  داده و هدف از ایجاد آن، یافتن تصویر و بازنمودی است که به سادگی نمایانگر حقایق و پدیده‌ها باشد(مول[۱]، ۲۰۰۸).

 

۲-۱  انواع مدل

مدل انواع مختلفی دارد. از جمله:

مدل­های فیزیکی: شبیه­سازی فیزیکی است. معمولاً مدل­ها در مقیاس­های کوچک‌تر و محدودتر ساخته می‌شوند. مانند ماکت هواپیما، پالایشگاه­ها، ساختمان­ها.

مدل­های ذهنی: مدل هایی از مسایل واقعی که در ذهن ما شکل می‌گیرند که تصمیم گیری‌های ما بر اساس آن‌هاست. این مدل ها خیلی شفاف نیستند.

مدل­های زبانی : توصیف، تشریح و تفهیم مساله ای با استفاده از بیان است. تعریف یک حادثه و ایجاد یک فضای مشابهی در ذهن شنونده مانند شرح وقایع شبیه‌خوانی.

مدل­های شماتیک: مانند نقشه‌ها و کروکی‌ها، چراغ‌های اخطار اتومبیل، چرخه‌های انرژی و آب در کره زمین. شکل(۱-۱).

مدل­های گرافیکی: جایگزین کردن تصویر به جای واقعیت. مدل هایی که رابطه بین متغیرها و پارامترها را در قالب تصویر به نمایش می‌گذارد. مانند عکس­ها، نقاشی­ها (حافظ نیا، ۱۳۸۷).

مدل­های ریاضی: بیان مسایل واقعی با ریاضیات. معمولاً مدل های ریاضی برای حل مسایل دنیای واقعی ساخته می‌شوند. گاهی از این مدل ها برای بررسی و بیان شباهت‌ها و تفاوت پدیده‌ها و دسته‌بندی آن‌ها استفاده می‌شود. برای ساختن مدل های ریاضی مجبور به ساده‌سازی شرایط واقعی هستیم. مانند مدل­های اقلیمی و هواشناسی.

مدل­های پنداشتی (مفهومی): به ساخت ایده‌های عمومی (مفاهیم) و فرضیاتی که روابط بین آن‌ها را مشخص می‌کند می‌پردازند. یک مدل پنداشتی یک سری از مفاهیم مرتبط با هم است که به طور سمبولیک بیانگر تصویر ذهنی از یک پدیده می‌باشد.

مدل­های کاربردی: نظیر طرح­های تیپ، الگوهای برنامه­ریزی و رفتاری(حافظ نیا، ۱۳۸۷).

 

شکل (۱- ۱)  مدل شماتیک چرخه آب در کره زمین

۳-۱  علل نیاز به مدل‌سازی

برای درک ماهیت پیچیده اتمسفر و پیش­بینی تغییرات آن در آینده بایستی مدلی از اقلیم با استفاده از قوانین و روابط ریاضی بین پارامترهای مختلف اتمسفر فراهم و سپس جواب سوالات مختلف را بررسی نمود. به علت پیچیدگی معادلات از نظر ریاضی، تعداد زیاد آن‌ها و نیز پیچیده بودن شرایط مرزی، حل این معادلات به روش تحلیلی امکان‌پذیر نیست. بنابراین دانشمندان برای حل این معادلات به رو­ش­های عددی متوسل شدند(سیاری و همکاران، ۱۳۹۰). ریچاردسون در سال ۱۹۹۲ اولین مدل عددی اقلیمی را معرفی کرد. تا قبل از آن این معادلات با دقت پایین و به صورت دستی حل می­شدند تا اینکه در دهه ۱۹۷۰ با ظهور رایانه‌ها تحول عظیمی در مدل‌سازی اقلیم بوجود آمد(مسعودیان و غیور، ۱۳۷۵).

از میان اجزاء سیستم اقلیم، اولین مدل‌سازی بر روی جو انجام گرفت؛ زیرا جو نسبت به سایر اجزاء سیستم، کم تراکم­تر و پرتحرک­تر عمل می‌کند. هم اکنون این مدل ها اقلیم را در کلیه مقیاس­های زمانی- مکانی شبیه­سازی می­نمایند. یعنی فرایندهای اقلیمی، تغییرپذیری آن، پاسخ اقلیم به عوامل مختلف از جمله فعالیت­های انسانی را برای آینده پیش­بینی و برای گذشته بازسازی و بازآفرینی می‌کند(عساکره ، ۱۳۸۶).

دانشمندان معتقدند، هر گونه مدل‌سازی باید دارای دو ویژگی عمده باشد:

۱- از نظر ساختار استوار و منطقی باشد.

۲- نتایج حاصل از آن بتواند توان پژوهشگر را نسبت به پیش‌بینی آینده‌ی سیستم، افزایش دهد(چیشولم، ۱۹۷۵).

 

۴-۱  ارکان اصلی مدل ها

  • مطلق بودن: مفهوم مطلق و انتزاعی، به عنوان جریان‌هایی بدون توجه به جزئیات غیر مهم تعریف می‌شود. فاست و دسوزا (۱۹۷۸)، معتقدند که مدل، نوعی مطلق بودن از واقعیت محسوب می‌شود و یک مدل هرگز تمام حقیقت را منتقل نمی‌کند، چون جهان واقعی خیلی پیچیده و پویاست.
  • ساختمان: هر مدل دارای یک ساختمان و ترکیب ویژه‌ای است که به صورت یک سیستم بسته عمل می‌کند. جغرافیدانان نه تنها بر متغیرهای کلیدی که یک رویداد را نظارت می‌کنند، بلکه بر روابط بین متغیرها نیز تکیه می‌کنند.
  • قلمرو: هر مدلی دارای قلمرو یا در واقع مجموعه ی ویژه‌ای از شرایط یا تنگناهای موجود هستند که مدل شاید با آن‌ها سروکار داشته باشد.
  • قیاس: هر مدل شامل یک قیاس یا توافق درباره‌ی یک رویداد است. در واقع ما مناطق رویداد واقعی را در چارچوب نظریه‌پردازی قرار می‌دهیم.

بر اساس مباحث فوق، مدل‌سازی یعنی تهیه‌ی یک کپی، تصویر یا معادل برای پدیده‌های واقعی و سپس مطالعه و انجام کار دلخواه بر روی آن. به عبارت دیگر فرایند ایجاد و انتخاب مدل ها را مدل‌سازی گویند. تبدیل یک مفهوم آماری به زبان ریاضی نوعی مدل‌سازی است. هرچه مفاهیم زبان ریاضی استفاده شده در آن ساده‌تر باشند، مدل‌سازی ارزش بیشتری دارد(امینی، ۱۳۹۰). به عنوان مثال در سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS  )، مدل، همان تلفیق لایه‌های اطلاعاتی است که وسیله‌ای برای درک سامانه‌هایی به شمار می‌آید که در شرایط دیگر، پیچیدگی یا مقیاس مکانی آن، خارج از درک ذهنی قرار می‌گرفت و مدل‌سازی یعنی انتقال عوارض سطح زمین به داخل رایانه می­باشد(شمسی‌پور ،۱۳۹۲).

 

۵-۱  انواع مدل های اقلیمی

مدل های اقلیمی در پی همانندسازی فرایندهای بسیار زیادی هستند که اقلیم را پدید می آورند. مقصود از مدل‌سازی آن است که این فرایندها را بشناسیم و اثر آن‌ها و روابط متقابلشان با یکدیگر را پیش‌بینی کنیم. عمل همانندسازی از راه توصیف دستگاه اقلیم بر مبنای قوانین فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی انجام می‌شود؛ بنابراین هر مدل را می‌توان متشکل از مجموعه معادلاتی دانست که مبین این قوانین باشد(ای هندرسون و همکاران، به نقل از مسعودیان و غیور، ۱۳۸۰). به طور کلی می‌توان مدل های اقلیمی را بر اساس ساختار و نوع عملکرد به چهار نوع تقسیم‌بندی نمود:

۱- مدل های موازنه انرژی(EBMs)[۲]

۲- مدل های تابش- همرفتی (RCMs)[۳]

۳- مدل های دو بعدی آماری- دینامیکی(SDM)[۴]

۴- مدل های گردش عمومی (GCMs  )

 

۱-۵-۱  مدل های موازنه انرژی(EBMs)

این مدل اثر تابش را بر دمای سطحی در معرض توجه قرار می‌دهد ولی قادر به نمایش محتویات دینامیکی دیگر سیگنال­های اقلیمی و تغییرپذیری عناصر اقلیمی نیست. همچنین به برخی فرآیندهای موثر نظیر بازخورد حاصل از بخار آب، یخ­های دریایی توجهی ندارد. در اینگونه مدل ها تنها رابطه بین الگوی تابش و پاسخ دمای سطحی عرضه می‌گردد ولی فرآیندهای چرخش اتمسفری که منجر به کاهش گرادیان دمایی می­شود، در این مدل ها نادیده گرفته می­شود. در این قبیل مدل ها اختلافات عمودی دما و جریانات تشعشعی زمین در نظر گرفته نمی‌شود؛ بنابراین بازآفرینی یا پیش‌بینی متغیرهای اقلیمی بر اساس دمای سطحی و بر پایه فرمول استفان- بولتزمن انجام می‌گیرد(علیجانی، ۱۳۷۸). همچنین اینگونه مدل ها به ابر و نقش آن‌ها بر اقلیم کمتر توجه دارند. بنابراین مدل های مزبور ساده‌ترین مدل های فیزیکی اقلیم به شمار می‌آیند(حسن و همکاران[۵]، ۲۰۱۵).

مدل های موازنه انرژی دو نوع هستند: یا صفر بعدی‌اند یا یک بعدی هستند. مدل صفر بعدی زمین را به عنوان نقطه‌ای در فضا در نظر می‌گیرد. (عساکره، ۱۳۸۶). در این مدل ها متوسط دمای جهانی به عنوان دمای موثر زمین به حساب می‌آید. شکل( ۲-۱). در مدل های یک بعدی دمای کره زمین و همچنین اقیانوس­ها در امتداد مدارات ملاحظه و تقسیم‌بندی می‌شوند، ولی مدل های موازنه انرژی تغییرات دمای سطح زمین ( اقیانوس­ها ) را در عرض­های جغرافیایی مختلف(قطب تا استوا) پیش‌بینی می­کنند(سیاری و همکاران، ۱۳۹۰).

 

شکل( ۲- ۱) مدل موازنه انرژی در کره زمین

 

۲-۵-۱  مدل های تابش- همرفتی (RCMs)

مدل RCMs تکنیکی است که اکنون به خوبی در جامعه علمی برای مطالعات تأثیر تغییرات آب و هوایی و انطباق با آن، پذیرفته‌شده‌اند(جورجی و هویستون[۶]، ۲۰۰۱ ؛ جونز و همکاران[۷]، ۲۰۰۴ و پال و همکاران، ۲۰۰۷). مدل های تابشی- همرفتی، علاوه بر ویژگی‌های مدل های موازنه انرژی، بر اساس میانگین دمای کره زمین و به منظور بازسازی و پیش‌بینی آن بر اساس مقادیر فرآیندهای تابش و همرفت محاسبه می­شود. شکل(۳-۱). به دلیل ویژگی ذاتی این قبیل مدل­ها، جریانات حرارت تابشی برای لایه‌های هم دمای اتمسفر برآورد می‌گردد(بروان و همکاران[۸]، ۲۰۰۸). توضیح  اینکه در اینگونه مدل­ها، جو به لایه‌هایی تقسیم‌شده و مقادیر تابش خالص (خروجی- ورودی) بر اساس مقادیر ابرناکی و آلبدوی سطحی در میانه هر لایه محاسبه و در پایان نیمرخ دمای تابشی مشخص می­شود. این مدل ها معمولاً یک و دوبعدی هستند(سیاری و همکاران، ۱۳۹۰). مدل های تابشی- همرفتی نیمرخ عمودی دما را محاسبه می‌کنند که معمولاً به صورت میانگین سیاره‌ای محاسبه می­شوند(عساکره ، ۱۳۸۶). مدل های تابشی- همرفتی بر اساس قوانین بنیادی بنا نهاده شده‌اند. از جمله:

۱- برابری مقادیر تابش ورودی (موج کوتاه) و خروجی (موج بلند) زمین در بلندمدت.

۲-  توصیف ویژگی‌های رطوبتی در لایه‌های عمودی جو.

۳-  عدم وجود انقطاع حرارتی بین لایه‌های عمودی جو.

۴- عدم تجاوز مقادیر لپس­ریت از مقادیر بحرانی (این مقدار عمدتاً ۵/۶ درجه برای هر کیلومتر است).المعضوری[۹]،۲۰۱۲).

شکل( ۳- ۱)  شمایی ساده از مدل تابش- همرفتی

۳-۵-۱  مدل های دو بعدی آماری- دینامیکی(SDM)

در این مدل ها فرآیندهای سطحی و دینامیک در قالب میانگین‌های ناحیه‌ای و در جهت قائم بررسی می‌شود. این مدل ها در واقع ترکیبی از مدل های موازنه انرژی و مدل های تابشی- همرفتی به شمار می­آیند. در این مدل ها انتقال ماده و انرژی بین مدارات محاسبه‌شده و بر اساس بنیادهای تئوری و تجارب علمی جریانات چرخش­های بین مدارات برآورد می­شود. شکل(۴-۱). شناسایی و پیشرفت در شناخت موج­های باروکلینیک نتیجه مطالعه مدل های دو بعدی است؛ اما مهم‌ترین نقص این مدل ها در این است که به  تغییرات درون هر مدار توجه کمی معطوف می‌دارد(عساکره ، ۱۳۸۶).

شکل (۴- ۱)  نمونه‌ای از خروجی مدل های آماری-دینامیک

 

۴-۵-۱  مدل های گردش عمومی (GCMs  )

مد­ های گردش عمومی، مدل های سه بعدی می­باشند که به عنوان معتبرترین ابزار جهت تولید سناریوهای اقلیمی مورد استفاده قرار می‌گیرند(اشمیدلی[۱۰]، ۲۰۰۴). یکی از فراگیرترین روش‌ها برای ارزیابی اقلیم آینده، استفاده از مدل­های گردش عمومی جو است. این مدل­ها، ابزاری قوی برای مطالعه و ارزیابی خطر تغییر اقلیم و بروز دوره‌های خشک، بارش‌های رگباری و وقوع سیلاب بوده و مبنای تصمیم‌گیری‌ها و برنامه­ریزی­های بلندمدت علوم مختلف هستند(سبحانی و فاطمی­نیا، ۱۳۹۳). همچنین توانایی ساخت سری‌های زمانی درازمدت عوامل وضع هوا، مانند بارش، دما و تابش خورشید در مقیاس‌های زمانی معین( عمدتاً روزانه) با ویژگی‌های آماری مشخص را دارند(ریچاردسون، ۱۹۸۱ ؛ ریچاردسون و رایت[۱۱]، ۱۹۸۴، راکسکو و همکاران[۱۲]، ۱۹۹۱ و جانسون[۱۳] و همکاران، ۱۹۹۶). در واقع، این مدل ها معتبرترین ابزار برای بررسی آثار پدیده تغییر اقلیم بر سیستم­های مختلف محسوب می‌شوند و می‌توانند پارامترهای اقلیمی را برای یک دوره طولانی مدت با استفاده از سناریوهای تأیید شده هیئت بین­الدول تغییر اقلیم[۱۴] مدل‌سازی کنند (دیبایک و کولیبالی[۱۵]، ۲۰۰۵) و کیلسبی و جونز[۱۶]، ۲۰۰۷). در این مدل­ها به غالب عوامل اقلیمی اثرگذار، در مدل های گردش عمومی جو منظور شده و  قادرند سیستم اقلیمی را با لحاظ نمودن اکثر فرآیندها در مقیاس جهانی و یا قاره­ای شبیه­سازی کنند  این مدل ها برای محاسبه هر یک از متغیرهای اقلیمی نیازمند محاسبه، ذخیره و تکرار محاسبات در هر یک از نقاط شبکه می‌باشند(شهابفر و قیامی باجگیرانی، ۱۳۸۰). این مدل­ها قابل استفاده در مطالعات کاربردی با ابعاد کوچک‌تر از خود نیستند؛ برای مثال اغلب مطالعات هیدرولوژیکی با فرآیندهای کوچک مقیاس و زیر حوضه­ای سر و کار دارند که مقیاس آن‌ها بسیار کوچک‌تر از مقیاسی است که مدل­های گردش عمومی جو به ما می­دهند، بنابراین برای استفاده از این مدل ها، بایستی از روش‌های ریزمقیاس استفاده کرد(ویلبی و ویگلی[۱۷]، ۱۹۹۷).

به طور مثال توجه به سلسله مراتب و بر همکنش اقیانوس، جو، یخ‌های دریایی و سطوح خشکی­ها در این مدل ها سرلوحه مدل‌سازی است که خود بر سه نوع گردش عمومی جو(AGCM )[۱۸] گردش عمومی اقیانوس(OGCM )[۱۹] و مدل جفت شده اتمسفر-اقیانوس( AOGCM[۲۰]) تقسیم می‌شوند. به‌کارگیری مدل های چرخشی عمومی جو برای بازسازی اقلیم گذشته یا پیش‌بینی اقلیم آینده، این قبیل مدل ها را به مدل های جهانی اقلیمGCM  معروف نموده است. شکل( ۵-۱).

 

شکل ۵-۱  مدلی از گردش عمومی جو

 

هدف مدل هایGCM

هدف مدل هایGCM  محاسبه شاخص­های سه بعدی اقلیم در شبکه‌های مشخص است. ابتدا در مدل های مزبور سطح زمین به شبکه‌های ۵*۵ و گاهی ۲.۵*۲.۵ درجه طول و عرض جغرافیایی تقسیم می­شود. هر شبکه از سطح زمین تا جو بالا به لایه‌های افقی افراز می‌گردد؛ بنابراین برای سطح زمین حدود ۲۵۹۲۰ شبکه به وجود می­آید. این مدل ها بر پایه قوانین فیزیکی که به وسیله روابط ریاضی ارائه می­شود استوار می‌باشد. روابط ریاضی این مدل ها در شبکه‌های سه بعدی، با مقیاس مکانی افقی ۲۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر و ۱۰ تا ۲۰ لایه اتمسفری و ۳۰  لایه در اقیانوس حل می‌شوند(آشفته، ۱۳۸۶).

 

۱-۴-۵-۱  مدل های گردش عمومی اتمسفر(AGCM)

قدرت تفکیک افقی مدلAGCM  بیش از ۱۰۰ کیلومتر(۸/۲ درجه قوسی) و قدرت تفکیک عمودی ۱۰ تا ۳۰ متر است(عساکره، ۱۳۸۶). مدل های مزدوج با پیچیدگی بیشتر و در نظر گرفتن ابرهای منفرد یا همرفت یا انتقال حرارت از مرزها در مقیاس متوسط با قدرت تفکیک ۱۲۵ تا ۲۵۰ کیلومتر و  قدرت عمودی ۲۰۰ تا ۴۰۰ متر طراحی می­شوند. گام­های زمانی برای مدل ها ۳۰ دقیقه‌ای است. شکل( ۶-۱). ضعف­ عمده این مدل ها قدرت تفکیک مکانی پایین آن‌هاست؛ برای فائق آمدن بر این مشکل، لازم است خروجی این مدل ها قبل از استفاده در مطالعات ارزیابی اثرات تغییر اقلیم، ریزمقیاس­نمایی آماری و دینامیکی شوند(عباسی و همکاران، ۱۳۸۸)؛ چرا که روش­های آماری نسبت به روش­های دینامیکی به پارامترهای کمتری نیاز دارند و به همین دلیل در مطالعات مربوط به علوم آب و هواشناسی بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند(علیزاده و همکاران، ۱۳۸۹). همچنین می‌توان مدل ها را با توجه به غلظت گازهای گلخانه­ای در گذشته و حال، یا غلظت فرضی این گازها در آینده اجرا کرد. پس از اجرای مدل ها و احراز شرایط اولیه، این مدل ها تغییرات دما، تابش یا بارش را طی فاصله زمانی برای هر یاخته[۲۱] در شبکه جهانی محاسبه می­کنند(خزانه‌داری و همکاران، ۱۳۸۶).

 

شکل (۶-۱)  نحوه شبکه­بندی مدل­های AGCM

۲-۴-۵-۱  مدل های جفت شده جوی-اقیانوسی(AOGCM)

این مدل ها بر پایه قوانین فیزیکی که به وسیله روابط ریاضی ارائه می‌شوند، استوار می­باشند. این روابط در یک شبکه سه بعدی در سطح کره زمین حل می­گردند(میل و همکاران[۲۲]، ۲۰۰۷ و IPCC، ۲۰۱۳). به منظور شبیه‌سازی اقلیم کره زمین فرایندهای اصلی اقلیمی (اتمسفر، اقیانوس، سطح زمین، یخ پوسته و زیست کره) در مدل های فرعی جداگانه شبیه‌سازی، سپس تمام مدل های فرعی مربوط به اتمسفر و اقیانوس با یکدیگر جفت شده و مدل های گردش عمومی اقیانوس- اتمسفر را تشکیل می داده که در برنامه‌های فرعی، جابجایی مومنتوم، گرما و رطوبت در مقیاس­های بزرگ، شبیه‌سازی می‌گردند(فلاتو[۲۳]، ۲۰۰۵ و المعضوری[۲۴]، ۲۰۱۶). شکل (۷-۱).

شکل( ۷- ۱ )  ساختار مدل جفت شده جوی – اقیانوسی

 

دقت مکانی افقی مدل ها در سطح خشکی­های کره زمین نوعاً ۲۵ کیلومتر و دقت مکانی قائم آن حدود یک کیلومتر می­باشد؛ در حالیکه دقت مکانی قائم در اقیانوس­ها ۲۰۰ تا ۴۰۰ متر و دقت مکانی افقی آن ۱۲۵ تا ۲۵۰ کیلومتر می‌باشد(میل[۲۵]، ۲۰۰۷). کمترین مقیاس زمانی برای حل معادلات ۳۰ دقیقه است درحالی که فرایندهای فیزیکی زیادی نظیر فرایندهای مربوط به ابرها و اقیانوس­ها درمقیاس­های زمانی کمتری اتفاق می­افتند که بعضی از این فرآیندها را نمی‌توان به سادگی شبیه‌سازی نمود. در این حالت با در نظر گرفتن رابطه فیزیکی مربوط با متغیرهای بزرگ مقیاس، به طور تقریبی اثرات میانگین آن‌ها، در مدل لحاظ می‌شود(رندال و همکاران[۲۶]، ۲۰۰۷). نتایج حاصل از شبیه‌سازی مدل های AOGCM تحت سناریوهای انتشار، سری زمانی متغیرهای اقلیمی را تا سال ۲۱۰۰ ارائه می‌دهند.

۵-۵-۱ محدودیت­های مدل های گردش عمومی جو

الف: وقت‌گیر بودن و حجم زیاد اعداد

به عنوان مثال برای محاسبه هر متغیر جوی در هر نقطه‌ای از شبکه نیاز به صد هزار عدد است که در هر مرحله زمانی باید محاسبه و ذخیره شود هم اکنون هر نقطه شبکه‌ای ۳ تا ۵ درجه طول و عرض جغرافیایی را در بر گرفته و در فاصله‌های ۳۰ دقیقه‌ای محاسبه می‌شوند. برای کاهش حجم محاسباتی طبقه‌بندی عمودی هوا سپهر به شش تا پانزده (و عموماً ده) سطح محدود می‌شود؛ بنابراین قدرت تفکیک تا ۱۰۰ کیلومتر و بیشتر خواهد بود، در نتیجه بایستی مدل هر چه بیشتر ساده شود که این امر خود از کیفیت شبیه‌سازی می‌کاهد.

 

ب:  اهمیت ندادن به برخی فرآیندهای سطحی

این مدل ها به اثرات سرزمین­های یخ بسته(پرمافروست) که به طور فصلی در تسلط یخبندان است و به عملکرد یخ­های دریایی توجه کافی ندارند. دمای سطوح یخی، میزان و تأثیر حرکت یخ‌ها نیز اصولاً در این مدل ها در نظر گرفته نمی­شود.

 

ج: عدم توانایی در بکار گیری دقیق ابرهای کوچک مقیاس در پیش­بینی و بازآفرینی اقلیم

مدل های اقلیمی پس از تشکیل مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. یکی از این ارزیابی­ها، آزمونی برای روشن نمودن بیلان تابش و انتقال انرژی در سطوح مختلف و نیز آزمون میزان خطا است. به طوری که در یک آزمایش از بین ۱۴ نمونهGCM  تنها به خاطر عدم توانایی در تشخیص مقادیر مربوط به ابرها ۱۴ نتیجه متفاوت به دست آمد.

 

۶-۵-۱  فرایندهای اساسی مدل های GCM

الف: فرایندهای دینامیکی

شامل طرح‌های رقومی بزرگ مقیاس از هوا سپهر که به روش کارتزین (فضای منظم شبکه‌ای) و یا فضای طیفی محاسبه می­شوند. در سیستم کارتزین معمولاً شبکه‌ها افقی و منظم است درحالیکه در فضایابی عمومی مساحت شبکه‌ها در سطوح مختلف متفاوت خواهد بود. اختلاف بین شبکه‌ها در مراحل کوتاه زمانی مورد توجه قرار می­گیرند تا کمترین تغییرات درون شبکه­ای و بین شبکه‌ای مشخص شود. در روش طیفی فرآیندهای تابش، انتقال عمودی ماده و انرژی و فرایندهای سطحی برای کل سطح زمین و در قالب شبکه‌های چهارگوش شبیه‌سازی می‌گردد.

 

ب: فرآیندهای فیزیکی

در این قسمت شش متغیر شامل فشار هوا، جهت و سرعت باد، دما، رطوبت و ارتفاع ژئوپتانسیل،بنیاد مدل ها را تشکیل می­دهد. هر شش متغیر مزبور به اقتضای زمان یا مکان در زیرمجموعه‌های الگوی انتقال تابش، الگوی لایه مرزی و میانگین سطوح عمده زمین و نیز میانگین رطوبتی آن‌ها به منظور محاسبه و تعریف سطوح مزبور، مدل را همراهی می­نمایند.

 

ج: سطوح مؤثر بر اقلیم

سطوحی نظیر ابرها نیز در دو مقیاس ناحیه­ای و جهانی تعریف می‌شوند. ابرهای همرفتی به علت اینکه کوچک تر از واحدهای شبکه‌ایGCM  هستند، کمتر در مدل مورد توجه قرار می‌گیرند و بیشتر ابرهای بزرگ مقیاس و فوق اشباع از اهمیت برخوردارند. سطوح دیگری همچون پهنه‌های یخی، آبی کوهستانی و غیره در مدلهایGCM  مورد توجه خاص قرار می­گیرند.

۶-۱  تفاوت مدل های گردش عمومی با مدل های منطقه‌ای

مدل های گردش عمومی جو مدل های سه بعدی می‌باشند که بر اساس سناریوهای مختلف اقلیمی به منظور شبیه‌سازی اثر گازهای گلخانه‌ای بر اقلیم حاضر کره زمین توسعه داده‌شده‌اند و قادر هستند تا تغییرات اقلیم آینده کره زمین را پیش‌بینی کنند(ژو[۲۷]، ۱۹۹۹). این مدل ها در دهه شصت میلادی برای اولین بار بر اساس تحقیقات شخصی به نام فیلیپس معرفی و به کار گرفته شدند. مدل های گردش عمومی جو معادلات پیوستگی دینامیک سیال جو را در مقیاس‌های گسسته مکانی و زمانی حل می‌کنند(دهقانی پور و همکاران، ۱۳۹۰).

معادلات مورد استفاده در مدل های GCM به دو دسته اصلی معادلات تبادل انرژی و مومنتم، و بقای جرم و بخار آب تقسیم می‌شود. برای استفاده از مدل های GCM، جو، به شبکه‌ای از عناصر حجمی تقسیم‌بندی شده و سپس در هر یک از این احجام معادلات زیر حل می‌شود :

  • معادله بقای انرژی: مطابق با این معادله، نیرو برابر با افزایش انرژی داخلی به علاوه کار انجام شده است.
  • معادله بقای گشتاور: مطابق با این معادله، نیرو برابر با حاصل‌ضرب جرم در شتاب است.
  • معادله بقای جرم: این معادله بیان می‌کند که مجموع چگالی ضرب در سرعت باد ( برابر با جرم) در هر سه بعد برابر صفر است.
  • معادله قانون گاز کامل: طبق این قانون، حاصل‌ضرب فشار در حجم، برابر با ثابت گاز در دمای مطلق است.

از آنجا که مدل­های جهانی پیش­بینی قادر به آشکارسازی رفتار اقلیم در مقیاس کوچک نیستند، لذا بایستی خروجی این‌گونه مدل­ها را به مقیاس کوچک‌تر و منطقه­ای تبدیل کرد تا بتوان با استفاده از آن‌ها فرآیندهای کوچک مقیاس و منطقه­ای را شناسایی، مطالعه و پیش‌بینی کرد(باباییان و همکاران، ۱۳۸۶). برای این منظور دو روش شناخته‌شده وجود دارد: ریز گردانی با استفاده از روش­های آماری و دینامیکی. در روش اول روابط بین رفتار واقعی اقلیم و خروجی مدل های جهانی در گذشته را به آینده تعمیم داده و برای یک منطقه­ی خاص پیش­بینی اقلیمی صادر می­شود. اما در روش دوم خروجی مدل جهانی به عنوان ورودی به مدل اقلیم منطقه­ای خورانده شده و مدل مذکور تحول زمانی وضع هوا را از طریق حل معادلات حرکت به دست می­آورد(باباییان و همکاران، ۲۰۰۴).

مدل­های آب­وهوای منطقه­ای، پاسخ گردش عمومی به نیروهای بزرگ مقیاس را شبیه‌سازی می‌کنند. وضوح بسیار ضعیف مدل ها جهانی در رابطه با فرایندهای آب و هوای محلی و منطقه‌ای باعث شکل‌گیری و گسترش مدل­های منطقه‌ای شدند. مدل گردش عمومی، کل کره زمین را در حوزه مورد مطالعه خود قرار می‌دهد. یکی از محدودیت‌های اصلی در استفاده از خروجی‌های اقلیمی مدل های چرخه عمومی این است که دقت تجزیه مکانی و زمانی آن‌ها با دقت مورد نیاز مدل های منطقه‌ای و هیدرولوژیکی مطابقت ندارد. دقت مکانی این مدل ها در حدود ۲۰۰ کیلومتر است، که این دقت خصوصاً برای بررسی مناطق کوهستانی و پارامترهای اقلیمی نظیر بارش و دما مناسب نمی‌باشد(ویلی و دتینگر[۲۸]،۲۰۰۰). اما مدل های اقلیم منطقه‌ای برای ریز مقیاس نمایی دینامیکی سناریوهای اقلیمی و پیش‌بینی فصلی در نواحی مختلف کره زمین به کار گرفته می‌شوند. در چند سال اخیر، روش مدل‌سازی یکسویه[۲۹] در مطالعه اقلیم و اثرات تغییر اقلیم استفاده می‌شود. در این روش، به عنوان شرایط مرزی و اولیه در مدل اقلیم منطقه‌ای GCM [۳۰]خروجی مدل های RegCM برای ریز مقیاس نمایی استفاده می‌شود(کریمیان و همکاران، ۱۳۸۹). با استفاده از روش کوچک مقیاس کردن، می‌توان خروجی‌های این مدل ها را به متغیرهای سطحی در مقیاس حوزه مورد مطالعه تبدیل نمود(راجو[۳۱]، ۲۰۱۵).

 

۷-۱  ریز مقیاس نمایی[۳۲]

مدل های گردش عمومی هیچ گاه نمی‌توانند مستقیماً برای پیش‌بینی‌های منطقه‌ای یا نقطه‌ای استفاده شوند، آن‌ها نیازمند ریزمقیاس نمایی هستند تا با اعمال رفتارهای محلی در آن‌ها پیش‌بینی‌هایشان در مقیاس‌های محلی بهبود یابند. بایستی قبل از استفاده از این داده‌ها آن‌ها را ریز مقیاس کنید. کوچک مقیاس کردن در حقیقت به فرآیند حرکت از پیش‌بینی کننده‌های [۳۳] بزرگ مقیاس به پیش‌بینی شونده‌ها[۳۴] در مقیاس محلی اطلاق می‌شود(دینگ و کی[۳۵]، ۲۰۱۳). شکل (۸-۱). روش‌های مختلفی جهت تولید سناریوهای اقلیمی از مدل های چرخه عمومی جو وجود دارد؛ از جمله این سناریو ها می‌توان روش­های ریز مقیاس نمایی را نام برد که به طور گسترده به دو گروه تقسیم می­شوند: ریزمقیاس نمایی دینامیکی و ریزمقیاس نمایی آماری. ریزمقیاس نمایی آماری مزایای بیشتری در مقایسه با ریز مقیاس نمایی دینامیکی دارد (سونیر و همکاران[۳۶]، ۲۰۱۲). اگرچه مدل های ریزمقیاس نمایی دینامیکی یک مفهوم فیزیکی مشخص را در خود دارند(استورچ و همکاران[۳۷]، ۱۹۹۹). آن‌ها شبهاتی در پیش‌بینی مدل به خاطر محاسبات پیچیده دارند جایی که ریزمقیاس نمایی آماری پیش‌بینی واقعی­تر و منطقی­تر براساس رابطه آماری فراهم می­کنند و نگهداشت این مدل برای اجرا آسانتر است(صمدی و همکاران، ۲۰۱۱، چن و همکاران[۳۸]،۲۰۱۲).

[۱] . Moll

[۲].Energy Balance Model

[۳]. radiative convective models

[۴]. Statistical-dynamical models

[۵]. Hassan et al

[۶]. Giorgi & Hewitson

[۷]. Junse et al

[۸]. Brown

[۹]. Almazroui

[۱۰]. Schmidli

[۱۱]. Richardson & Wright

[۱۲]. Racsko et al

[۱۳]. Janson et al

[۱۴]. IPCC

[۱۵]. Dibike & Coulibaly

[۱۶]. Kilsby &  Jones

[۱۷]. Wilby & Wigley

[۱۸]. Atmospheric General Circulation Model

[۱۹]. Oceanic General Circulation Model

[۲۰]. Atmosphere-Ocean Global Circulation Model

 

[۲۱] . pixel

[۲۲]. Meehl et al

[۲۳] . Flato

[۲۴]. Almazroui

[۲۵]. Meehl

[۲۶] .Rendal  et al

[۲۷].  Xu

[۲۸] . Wilby & Dettinger

[۲۹] . One way nesting

[۳۰]. General Circulation Model

[۳۱] . Raju

[۳۲]. Downscaling

[۳۳]. Predictors

[۳۴] – Predict ants

[۳۵] .Ding & ke

[۳۶]. Sunyer  et al

[۳۷]. Storch  et al

[۳۸]. Chen et al

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “شبیه‌سازی اقلیمی، با تأکید بر مدل اقلیم منطقه‌ای RegCM4 ‬‬‬”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

امتیازات کاربران

میانگین امتیازات کاربران به ویژگی های محصول
0 امتیاز 5 ستاره
0 امتیاز 4 ستاره
0 امتیاز 3 ستاره
0 امتیاز 2 ستاره
0 امتیاز 1 ستاره

پرسش و پاسخ

برای ارسال پرسش یا پاسخ باید در سایت وارد شوید. ورود به حساب کاربری
لطفا متن پرسش/پاسخ خود را وارد کنید

اطلاعات فروشنده

  • فروشنده: DABIR
  • آدرس:
  • هنوز امتیازی دریافت نکرده است.